Güzellik ve PMU dünyasında hızla yayılan trendler, aynı hızla yanlış uygulama risklerini de artırabiliyor. Bu nedenle Abalı, danışan güvenliğini ve iyileşme sürecinin öngörülebilirliğini artırmak için; doğru endikasyon, doğru derinlik, doğru teknik ve doğru aftercare bütünlüğüne dikkat çekiyor.

2026 PMU Trendleri: “Daha Soft, Daha Gerçek, Daha Kontrollü”

Kalıcı makyajda 2026 çizgisini belirleyen ana eksenler şöyle özetleniyor:

Nano brows / cihazla kıl efekti: Daha kontrollü çizgi, daha yumuşak doku, daha doğal geçiş hedefi.

Soft dudak renklendirme: Cilt alt tonuna uygun renk tasarımı, doğru neutralizasyon ve uzun vadede “temiz solma” prensibi.

Göz bölgesinde daha minimal eyeliner: Yüz anatomisine uygun form, daha güvenli planlama, daha dengeli sonuçlar.

Pigmentoloji yaklaşımı: İçerik okuma, cilt tipi analizi, solma senaryosu, tonlama ve düzeltme stratejileri.

“Teknik kadar, planlama ve etik de sonuçtur”

Cansu Durkun Abalı, kalıcı makyajın yalnızca estetik bir işlem değil; prosedür standardı gerektiren profesyonel bir uygulama olduğunun altını çiziyor:

Her işlem öncesi danışan analizi (cilt tipi, alt ton, medikal geçmiş beyanı, beklenti yönetimi)

Kişiye özel tasarım (yüz oranları, mimik, simetri, yaş faktörü, yaşam tarzı)

Pigment seçimi ve karışım mantığı (alt ton uyumu, hedef iyileşme rengi, stabil solma)

Hijyen ve kayıt (tek kullanımlık ürün, steril çalışma düzeni, işlem kayıtları)

Aftercare yönetimi (iyileşme sürecini bozmayan net ve uygulanabilir bakım protokolü)

Cansu Durkun Abalı: “Kalıcı makyajda en pahalı hata, acele edilen karardır. Doğru teknik kadar doğru planlama, doğru pigment ve etik yaklaşım da sonucu belirler. Amacım; danışana doğal, meslektaşa sürdürülebilir ve güvenli bir standart sunmak.”

Eğitim tarafı: Pigmentoloji temelli, sahada uygulanabilir içerikler

Cansu Durkun Abalı, eğitim programlarını “izlemekten çok uygulamaya dönüştüren” bir sistemle tasarladığını belirtiyor. Programlarda; temel bilgi + vaka mantığı + canlı uygulama + düzeltme senaryoları odaklı ilerleniyor. Bu yaklaşım, kalıcı makyaj eğitimi almak isteyen meslektaşlar için hem teknik beceri hem de profesyonel bakış açısı kazandırmayı hedefliyor.

Düzeltme ve silme süreçlerine yaklaşım: “Vaka odaklı, kontrollü strateji”

Yanlış uygulamalar veya beklenmeyen renk dönüşümlerinde tek bir yöntemin herkese uygun olmadığına dikkat çeken Abalı, düzeltme/silme süreçlerinin vaka bazlı değerlendirme gerektirdiğini vurguluyor. Cilt tipi, pigment yoğunluğu, geçmiş işlem sayısı ve reaksiyon geçmişi gibi değişkenler dikkate alınarak, güvenli yol haritası oluşturulması gerektiğini belirtiyor.

Cansu Durkun Abalı, Ankara merkezli olarak kalıcı makyaj uygulamaları ve profesyonel eğitimler alanında çalışmalarını sürdürmektedir. Kaş, dudak ve eyeliner uygulamalarında doğal görünüm, pigmentoloji ve teknik standardizasyon üzerine odaklanmaktadır.

iPolish nedir, neyi farklı yapıyor?

Klasik ojelerde süreç nettir: sür–kurut–bekle–bozul–çıkar. iPolish ise “renk” kavramını kimyasal katmanlardan alıp dijital kontrol edilebilir bir yüzeye taşıyor. Markanın kendi tanımına göre ürün; uygulama ile seçilen rengi, cihaza (Magic Wand) gönderip, tırnak ucunu kısa süre cihazın içine yerleştirerek renge dönüştürüyor.

Burada kritik nokta şu: Bu bir “termo oje” ya da ışığa duyarlı pigment oyunu değil; komutla renk değiştiren, tak-çıkar formda bir sistem. (Türkiye’de gündem olmasının nedeni de bu “komutla dönüşüm” fikri.)

Renk sayısı neden 300+ ve 400+ diye iki farklı geçiyor?

iPolish’in resmi SSS (FAQ) sayfası, “300+ renk” desteği verdiğini söylüyor.

Reuters’ın CES videosu ise “400+ ton” ifadesini kullanıyor.

Bu nedenle en doğru ifade: iPolish ekosistemi bugün 300+ ile 400+ aralığında anılan geniş bir palet iddiasıyla konumlanıyor; nihai katalog, lansman sürümleriyle netleşecek.

Paket içeriği, fiyat ve çıkış takvimi

iPolish’in resmi sitesindeki Starter Kit sayfasına göre iki farklı form seçeneği (ör. Long Squoval, Medium Ballerina) 95 USD fiyatla ön siparişte. Kit; 24 adet takma akrilik tırnak (0–11 ölçüler), Magic Wand + USB-C, kullanım kitapçığı, Hyper Glue, Quick Dry Clear Top Coat, metal kütikül aparatı, mini buffer, asetonsuz wipe ve QR aktivasyon kodu içeriyor.

Teslimat: “Safe Harbor” notuyla Haziran 2026’dan itibaren sevkiyat hedefleniyor.

İade politikası: Şirket, sevkiyat tarihi netleşene kadar ön siparişin iade edilebilir olduğunu belirtiyor.

Yedek/Refill: FAQ’ya göre 2’li tırnak yedeği 6,50 USD, tam bir set için yaklaşık 32,50 USD bilgisi veriliyor.

Sistem nasıl çalışıyor?

1) Uygulama: iPolish mobil uygulaması; renk/palet seçimi, özel palet oluşturma, trend paletleri görme, paylaşılabilir palet linkleri üretme ve wand ayarlarını yönetme gibi özellikler anlatıyor.

2) Bağlantı: Wand’ın telefona Bluetooth ile bağlandığı belirtiliyor.

3) Renk değişimi: Seçilen renk wand’a gönderiliyor; tırnağın ucu kısa süre wand’a yerleştiriliyor ve işlem “saniyeler içinde” tamamlanıyor.

Kullanım ve güvenlik notları (marka beyanı)

iPolish, renk değişimi için gereken şarjın “küçük” olduğunu, cildinize temas etmediğini ve hissedilmeyeceğini ifade ediyor.

Tırnaklar şu aşamada “yeniden kullanılabilir” ürün gibi tasarlanmıyor; hasarsız şekilde erken düşerse yeniden yapıştırma olasılığından bahsediliyor.

QR aktivasyon kodunun, uygulamada 30 günlük erişim sağladığı bilgisi yer alıyor; press-on tırnakların normal büyüme nedeniyle çoğunlukla 2–3 haftada çıkarıldığı notu düşülüyor.

Cansu Durkun Abalı yorumu:

Bu ürün neden “trend” değil, “kategori” olabilir?

Güzellik sektöründe gerçek devrimler, sadece “yeni bir renk” değil “yeni bir davranış” üretir. iPolish’in vaadi tam olarak bu.

Zaman ekonomisi: Kuruma beklemek yok; renk kararını “son dakika”ya bırakabilmek var.

Kişiselleştirme: Aynı setle iş, gece, çekim, davet, tatil senaryosuna geçiş fikri.

Perakende ve içerik etkisi: Salonlar için “demo + satış” modeli, influencer’lar için “tek videoda çok renk” gibi doğal içerik avantajı.

Kimyasal yük tartışması: Marka, kozmetiği kimyasal katmanlardan dijital çözümlere kaydırma vizyonu kuruyor.

Bu başlık, 2026’da “beauty tech” tarafında manikürü yalnızca estetik değil, giyilebilir teknoloji olarak da tartıştıracak.

“Her Kaş Aynı Değil, Her Pigment Aynı Tepkiyi Vermez”

Cansu Durkun Abalı, silim sürecinde sonuçların kişiden kişiye değişmesinin temel nedenini şu başlıklarla özetliyor: pigmentin türü, cilt tipi, pigmentin yerleşim derinliği ve eski uygulamanın yoğunluğu. Bu nedenle bir kişide kısa sürede sonuç alınırken, başka bir vakada seans sayısının artabildiği vurgulanıyor.

En Sık Gelen Yorum: “İlk Gün Açıldı, Sonra Koyulaştı”

Silim sonrası danışanların en çok dile getirdiği yorumlardan biri, rengin ilk günlerde açılıp sonrasında yeniden koyulaşmış gibi görünmesi. Uzmanlar bunun çoğu zaman iyileşme evreleri ile ilgili olduğunu, erken dönemde yapılan değerlendirmelerin yanıltıcı olabildiğini belirtiyor. Renk, cilt reaksiyonu ve yüzey yenilenmesi tamamlandıktan sonra daha net görülüyor.

Yöntem Seçimi: Lazer mi, Salin mi?

Kaş silme işlemlerinde en çok konuşulan yöntemler lazer bazlı uzaklaştırma ve salin/solüsyon bazlı protokoller. Ancak Cansu Durkun Abalı’ya göre asıl kritik konu yöntem adı değil; yöntemin doğru vaka seçimiyle, doğru aralıklarla ve cilt bariyerini koruyacak şekilde planlanması. “Aynı anda birden fazla agresif yaklaşım denemek ya da sık aralıklarla işlem yaptırmak, silim kadar cildi de yorar” uyarısı öne çıkıyor.

Uzmanlardan Net Uyarılar: Bu Hatalar Sonucu Zorlaştırıyor

Silim sürecinde en sık yapılan hatalar şöyle sıralanıyor:

Cilt toparlanmadan çok sık seansa girmek.

İyileşme döneminde kabuklarla oynamak.

Güneş/solaryum kurallarını ihlal etmek.

Hızlı sonuç için “agresif” protokollere yönelmek.

“Tek seans kesin biter” gibi vaatlerle karar alma

Amaç Sadece Silmek Değil, Cildi Korumak

Cansu Durkun Abalı’nın vurgusu net: Silim süreci yalnızca pigmenti azaltma hedefiyle değil, cilt sağlığını koruyarak yönetilmeli. Uzmanlara göre doğru analiz, gerçekçi seans planı ve disiplinli iyileşme yönetimiyle, hatalı kaş sonuçlarında daha güvenli bir yol haritası oluşturmak mümkün.

İşte kusursuz ve doğal bir görünüm için dikkat etmeniz gerekenler:

1. "Her Kaş Her Yüze Olmaz": Altın Oran Matematiği

Sosyal medyada gördüğünüz popüler bir kaş şekli, sizin yüz hattınıza uygun olmayabilir. Cansu Durkun, en büyük hatanın "trendlere kapılmak" olduğunu vurguluyor:

"Her yüzün kendine has bir matematiği ve anatomisi vardır. Biz buna 'Altın Oran' diyoruz. İşlem öncesinde uzmanınızın mutlaka yüz ölçümlerinizi yapması ve taslağı size onaylatması gerekir. Ezbere yapılan kaş, ifadenizi sertleştirebilir veya sizi olduğunuzdan yaşlı gösterebilir."

2. Pigment Kalitesi: Kaşlarınız Neden Turunculaşıyor?

Ucuza mal edilen kalıcı makyaj işlemlerinin en büyük riski, zamanla renk değiştiren pigmentlerdir.

Ağır Metallere Dikkat: İçeriğinde demir oksit oranı yüksek olan kalitesiz boyalar, zamanla oksitlenerek kaşlarınızı kiremit kırmızısına veya maviye dönüştürebilir.

Organik ve Doğal İçerik: Cansu Durkun, cilde dost, renk değiştirmeyen ve zamanla pudralaşarak ciltten atılan yeni nesil organik pigmentlerin tercih edilmesi gerektiğinin altını çiziyor.

3. Hijyen Lüks Değil, Kırmızı Çizgidir

Kalıcı makyaj, derinin üst tabakasına (epidermis) yapılan invaziv bir işlemdir. Bu nedenle sterilizasyon, estetik kaygılardan önce gelmelidir.

Kullanılan iğnelerin tek kullanımlık olduğu sizin yanınızda açılmalıdır.

Uzman, işlem sırasında maske ve eldiven kullanmalıdır.

Ortamın klinik standartlarında sterilize edilmesi, Hepatit B ve diğer bulaşıcı hastalıklardan korunmak için şarttır.

4. İletişim: Uzmanınız Sizi Gerçekten Dinliyor mu?

Koltuğa oturduğunuz an işlem başlamamalıdır. Cansu Durkun’a göre, iyi bir uzman önce iyi bir dinleyici olmalıdır:

"Müşterinin hayalindeki görüntü ile yapılabilecekler arasındaki dengeyi kurmak zorundayız. Cilt tipiniz (yağlı veya kuru), yaşınız ve günlük makyaj alışkanlıklarınız, seçilecek tekniği (Microblading mi, Pudralama mı?) belirler. Sizi analiz etmeden iğneyi eline alan uzmandan kaçının."

5. İşlem Sonrası Bakım: Sonucun yüzde 50'si Sizin Elinizde

Mükemmel bir uygulama yapılsa bile, "iyileşme süreci" kurallarına uyulmazsa sonuç hüsran olabilir. İşlemden sonraki ilk 1 hafta kritik…

Bölgeye su değdirilmemeli.

Güneşten korunmalı ve solaryuma girilmemeli.

Oluşan kabuklar asla koparılmamalı.

Sonuç: Güzelliğinizi Şansa Bırakmayın

Son olarak, kalıcı makyajın bir dövme olmadığını, zamanla ciltten silinen ve tazelenmesi gereken bir konfor olduğunu hatırlatıyor; "Yüzünüz en değerli giysinizdir, onu emanet edeceğiniz kişiyi seçerken fiyata değil, uzmanın referanslarına ve eğitimine bakın" diyerek sözlerimi noktalıyorum.

Not: Doğal, dinamik ve taze bir görünüm için Cansu Durkun’un profesyonel dokunuşlarıyla tanışmak ve daha fazla bilgi almak için @cansudurkun / www.cansudurkun.com adresini ziyaret edebilirsiniz.

Aşağıda, kalıcı eyeliner yaptırmadan önce mutlaka bilmeniz gereken, hem görsel sonuç hem de göz sağlığı açısından kritik püf noktalarını sizinle paylaşıyorum.

1. Uzmanın Yetkinliği ve Tecrübesi En Önemli Filtreniz Olsun

Kalıcı eyeliner, klasik eyeliner çekmekten çok daha karmaşık bir işlemdir. Göz kapağında:

Deri yapısı ince ve hassastır.

Kılcal damar ve mukozaya çok yakındır.

En ufak bir hata, hem estetik hem de sağlık problemi doğurabilir.

Bu yüzden, işlem yaptıracağınız uzmanın:

Kalıcı eyeliner ve göz çevresi üzerine özel eğitim almış,

Düzenli olarak yurt içi ve yurt dışı eğitim ve kongrelere katılan,

Çalışmalarını ve iyileşme süreçlerini şeffaf şekilde paylaşan,

Göz anatomisi, pigment davranışı ve hijyen protokolleri konusunda güncel bilgiye sahip biri olması çok önemli.

Sosyal medyada yalnızca “sonuç” fotoğraflarına değil, şeffaf öncesi–sonrası, farklı cilt tipleri, farklı yaş grupları ve iyileşmiş sonuçlara bakarak karar vermelisiniz.

2. Sterilite ve Hijyen, Göz Sağlığınız İçin Müzakere Edilemez

Göz çevresi enfeksiyonlara son derece açık bir bölgedir. Kalıcı eyeliner işleminde kullanılan malzeme ve ortamın hijyeni, makyajın güzelliğinden bile daha önemlidir.

Dikkat etmeniz gerekenler:

Kullanılan iğneler mutlaka tek kullanımlık ve işlem sonrası sizin yanınızda atılmalı.

Pigment kapları (cup) tek kullanımlık olmalı, her müşteri için yenisi açılmalı.

Cihaz ve kablolar koruyucu bariyerle sarılmalı.

Uygulama yatağı, önlükler, eldivenler ve örtüler her müşteri için temiz ve değiştirilmiş olmalı.

Salonun genel hijyeni, lavabolar, çöp kutuları ve yüzeyler, düzenli dezenfeksiyon açısından gözle görülür biçimde temiz olmalı.

Kendinizi güvende hissetmiyorsanız, içinize sinmiyorsa, o işlem sizin için doğru değil demektir.

3. Göz Yapınıza Uygun Tasarım: Herkese Aynı Eyeliner Olmaz

Kalıcı eyeliner’de en sık yapılan hatalardan biri, her göze aynı kalınlıkta ve aynı açıda çizgi uygulanmasıdır. Oysa ki:

Düşük kapaklı,

Asimetrik,

Yorgun ifade veren,

Çok küçük ya da çok büyük gözlerde tasarım mutlaka kişiye özel kurgulanmalıdır.

Uzmanınızla ilk görüşmede:

Göz kapağı düşüklüğünüz,

Simetri (sağ ve sol göz farkları),

Göz şekliniz (badem, yuvarlak, çekik vb.),

Günlük makyaj alışkanlıklarınız, detaylıca değerlendirilmeli ve tasarım size özel çizilmelidir.

Kalıcı bir işlem yaptırırken “moda eyeliner” değil, yüzünüzle uyumlu, uzun yıllar kullanabileceğiniz bir tasarım hedeflenmelidir.

4. Pigment Seçimi ve Renk Güvenliği: Sadece “Siyah” Değil

Kalıcı eyeliner’da kullanılan pigmentin:

Göz çevresine uygun,

Testlerden geçmiş,

İçeriği şeffaf ve CE/FDA gibi otoritelerce onaylı,

Zamanla mavi, yeşil veya kirli griye dönmeyen, bir yapıda olması gerekir.

Kalitesiz pigmentler, zaman içinde renk bozulması, istenmeyen ton değişiklikleri ve hatta hassasiyet reaksiyonlarına yol açabilir. Uzmanınıza:

Hangi marka pigment kullandığını,

Pigment içeriğinde neler bulunduğunu,

Zaman içinde nasıl yaşlandığını ve solduğunu sormaktan çekinmeyin. Kalıcı eyeliner, sadece bugün değil, yıllar sonra da nasıl görüneceğinizle ilgilidir.

5. İşlem Öncesi Hazırlık: İyi Bir Sonuç, Randevudan Önce Başlar

Kalıcı eyeliner randevunuzdan önce dikkat etmeniz gerekenler:

İşlem gününden önce lens kullanıyorsanız, işlem sırasında lenslerinizi çıkartın, yanınıza lens kabı ve solüsyon alın.

Kan sulandırıcı ilaçlar kullanıyorsanız (doktorunuzun onayı olmadan hiçbir ilacı kesmeyin), mutlaka uzmana bilgi verin.

İşlemden 24 saat önce alkol ve aşırı kafeinden uzak durun.

Göz çevrenizde aktif enfeksiyon, arpacık, ağır alerji veya ciddi kuruluk varsa mutlaka önceden paylaşın; işlem ertelenebilir.

Vücudunuz ne kadar sakin ve dengedeyse, işlem ve iyileşme süreci de o kadar konforlu geçer.

6. İşlem Sırasında Ağrı, Güvenlik ve İletişim

Kalıcı eyeliner tamamen ağrısız bir işlem değildir; ancak doğru lokal anestezik ürünler ve doğru teknikle katlanılabilir bir konfor sağlanabilir.

İşlem sırasında:

Uzmanınızla sürekli iletişimde olun;

Canınızın aşırı yandığını, gözünüzü istemsiz kırptığınızı ya da panik hissettiğinizi mutlaka söyleyin;

Gözünüzü aniden kapatmamanız, ani hareket etmeden sürece eşlik etmeniz, hem çizginin düzgünlüğü hem de güvenlik açısından çok önemlidir.

Profesyonel bir uzman, her adımı size açıklamalı, sizi aceleye getirmeden ilerlemeli ve kontrollü çalışmalıdır.

7. İşlem Sonrası Bakım: Sonucun % 50’si Sizin Elinizde

Kalıcı eyeliner’in uzun ömürlü, net ve temiz bir görünüm sunması için işlem sonrası bakım çok kritiktir.

Genel olarak:

İlk 24–48 saat gözünüzü kesinlikle ovalamayın.

Uzmanın önerdiği bakım ürününü, önerilen sıklıkta kullanın.

İlk günlerde buhar, sauna, hamam gibi sıcak ve nemli ortamlardan uzak durun.

Lens kullanıyorsanız, ilk birkaç gün gözünüzü fazla zorlamadan takmaya çalışın; gerekirse göz hekiminize danışın.

Dökülme döneminde kabukları kesinlikle koparmayın; kendi halinde dökülmesine izin verin.

Bakım talimatlarına uyduğunuzda, hem renk daha sağlıklı oturur hem de çizgi formunu daha net korur.

8. Gerçekçi Beklenti: Kalıcı Eyeliner, Mucize Değil Profesyonel Bir Uygulamadır

Kalıcı eyeliner:

Sabah kalktığınızda hazır bir çerçeve,

Daha belirgin kirpik dipleri,

Günlük makyajınızı hızlandıran pratik bir avantaj sağlar.

Ancak:

Her zaman ekstra göz makyajı gerekmeyecek demek değildir.

Bazı günler üzerine far, ek eyeliner veya kirpik dip gölgelemesi yapmak isteyebilirsiniz.

Zaman içinde solma olacağı için, yıllar içinde kontrol ve tazeleme seansları normaldir.

Uzmanınız size, hem ilk işlemin hem de ileride olası rötuşların planını dürüstçe anlatmalıdır.

Sonuç: Göz Sağlığınızı Emanet Ederken Bilinçli Tercih Yapın

Kalıcı eyeliner, doğru uzman, doğru pigment ve doğru bakım ile birleştiğinde, hem estetik hem de fonksiyonel olarak hayatınızı kolaylaştıran bir uygulamadır. Ancak dikkatsiz seçimler, yalnızca başarısız bir çizgi değil, uzun süren sağlık sorunları da yaratabilir.

Ben Cansu Durkun Abalı olarak, kalıcı makyaj alanında yıllardır hem uygulayıcı hem de eğitmen kimliğimle, meslektaşlarıma ve danışanlarıma her zaman şunu söylüyorum:

“Göz, telafisi en zor bölgelerden biridir. Uygulamadan önce en az tasarım kadar, arkasındaki bilgi birikimini, hijyeni ve kullanılan malzemeyi sorgulayın.”

Kalıcı eyeliner yaptırmayı düşünüyorsanız, bu püf noktalarını aklınızda tutun, sorularınızı açıkça sorun ve göz çevrenizi gerçekten bu alanda uzmanlaşmış profesyonellere emanet edin. Böylece hem güzelliğinizi hem de göz sağlığınızı uzun yıllar güvenle koruyabilirsiniz.

Lazer epilasyonda “ucuz paket” arayışı, özellikle sosyal medyanın körüklediği hızlı kararlarla birleşince, bazı kullanıcıları yetersiz ön değerlendirme ve standart dışı uygulama riskiyle baş başa bırakabiliyor. Burada meselem “kim iyi, kim kötü” tartışması değil; meselem şu: aynı işlem, aynı cihaz adıyla bile, çok farklı güvenlik seviyelerinde uygulanabiliyor. Bu nedenle lazer epilasyonda gündem sadece “kaç seans” değil; nerede, hangi cihazla, hangi protokolle sorularıdır. 

2) Denetim ve yetkinlik konusu artık “detay” değil, ana gündem

Türkiye’de güzellik salonlarında kullanılacak cihazlar ve yapılabilecek işlemler konusunda kamu kurumlarının yayımladığı uyarılar var. Örneğin resmi bir bilgilendirme notunda, güzellik salonlarında lazer/IPL ile akne, cilt yenileme, damar/pigment lezyon gibi tıbbi işlemlerin yapılamayacağı ve bu tür işlemlere ilişkin reklam/tanıtım da yapılamayacağı açıkça vurgulanıyor. 
Ayrıca yetkisiz/izinsiz sağlık hizmet sunumu çerçevesinde lazer/IPL gibi işlemlerin hangi koşullarda sorun doğurabileceğine ilişkin resmi içerikler de mevcut.

Bu başlık, kullanıcı için pratik bir şeye karşılık geliyor: Lazer epilasyon yaptırdığınız yerin iş modeli “güzellik hizmeti” mi, “sağlık hizmeti” iddiası mı? Tanıtım dili bile size çok şey söyler.

3) “Cihaz var” demek yetmez: Ölçüm, muayene ve kayıt kültürü

Sahada en sık gördüğüm sorunlardan biri şu: Cihazdan konuşuyoruz ama ölçüm, bakım, muayene, parametre standardı ve kayıt konuşmuyoruz. Oysa resmi notlarda cihazların ölçüm/muayene faaliyetlerinin akredite kuruluşlarca yapılması gerekliliği gibi teknik yönler de hatırlatılıyor. 
Bu konu tüketici için çok net bir hakka dönüşür: “Bu cihazın bakım/ölçüm raporu var mı, süreç nasıl izleniyor?” sorusunu sormak, “ayıp” değil, normal olmalı.

4) Sosyal medya: Bilgi mi üretiyor, gürültü mü?

Güzellik dünyasında içerik hızlandı. Bir gün “lazer epilasyon acısızdır”, ertesi gün “mutlaka yanar”, sonraki gün “ev tipi IPL her şeyi çözer” deniyor.

Gerçek şu: Lazer/IPL uygulamalarında güvenlik ve sonuç; cilt tipi, kıl yapısı, bronzluk durumu, kullanılan cihazın dalga boyu/enerji karakteristiği ve operatör protokolü gibi değişkenlerin toplamıdır. Bu nedenle tek cümlelik kesin iddialar, çoğu zaman gerçeği temsil etmez. 

Ev tipi IPL cihazları, dünyada da büyüyen bir pazar. Bazı cihazların belirli koşullar ve belirli cilt tipleri için düzenleyici süreçlerden geçtiği örnekler mevcut. Örneğin FDA’ya sunulan teknik dosyalarda cihazın kullanım koşulları, cilt teması sensörü gibi güvenlik bileşenleri ve hedeflenen Fitzpatrick cilt tipleri gibi ayrıntılar yer alır. 

Avrupa’da da ev tipi IPL’ler için “iyi uygulama” ve güvenli ürün tanıma çabaları var; tüketiciyi cihazın güvenlik/işlevsellik iddialarını ayırt etmeye yönlendiren sektör kılavuzları yayımlanıyor. 

Ayrıca Avrupa Lazer Dermatoloji topluluğu kaynaklı güvenlik kılavuzları, ev tipi cihazlarda uygunsuz kullanımın yan etki risklerini ve güvenlik parametrelerinin önemini tartışır. 

Benim yaklaşımım net: Ev tipi IPL “kötüdür” ya da “mucizedir” değil. Doğru kullanıcı, doğru cihaz, doğru beklenti üçlüsü yoksa; ev tipi kullanım da, merkez uygulaması da problemli hale gelebilir.

5) Lazer epilasyonda “başarı” nasıl ölçülmeli?

Klinik kaynaklar, çoğu kişide birden fazla seans gerektiğini ve lazer epilasyonun genellikle güvenli kabul edilse de yan etki risklerinin (yanık, iz, kalıcı renk değişikliği gibi) teorik olarak var olduğunu belirtir. 
O yüzden başarıyı yalnız “tüyün çıkmaması” ile değil, cildin bariyerinin korunması, sürecin izlenebilirliği ve komplikasyon yönetimi ile birlikte değerlendirmek gerekir.

Tüketici için 12 Maddelik Kontrol Listesi

Lazer epilasyona başlamadan önce şunları sorun/isteyin:

Ön değerlendirme yapılıyor mu? (cilt-kıl analizi, geçmiş işlemler, bronzluk, hassasiyet) 

Yama testi / kademeli başlangıç protokolü var mı? 

Kullanılacak teknoloji lazer mi, IPL mi, hangi mantıkla seçiliyor?

İşlem öncesi-sonrası yazılı bakım protokolü veriliyor mu? 

Cihazın bakım/ölçüm/muayene yaklaşımı nedir; kayıt tutuluyor mu? 

İşlem için aydınlatma ve onam süreci var mı?

Bronz cilt, solaryum, aktif tahriş gibi durumlarda erteleme yapılabiliyor mu? 

“Bitirme garantisi” gibi iddialar yerine gerçekçi seans planı konuşuluyor mu? 

Uygulayıcı kişinin eğitim ve yetkinlik standardı net mi? (İstanbul Sağlık Müdürlüğü)

Olası yan etki durumunda izlenecek yol tanımlı mı? 

Merkez, tanıtım dilinde tıbbi işlem vaadi kuruyor mu? (Bu, kırmızı bayraktır.)

“Kampanya” satın almadan önce seans iptal/erteleme/para iadesi koşulları yazılı mı?

Cansu Durkun’dan Not: “Gündem kampanya değil, standart olmalı”

"Lazer epilasyon, doğru yapıldığında yaşam kalitesini yükselten bir uygulama olabilir. Ama güzellik sektöründe sürdürülebilir başarı, kampanya sayısıyla değil; standart, şeffaflık ve güvenlik kültürüyle ölçülür. Bugünün gündemi şudur: Tüketici bilgiye erişsin, soru sorsun, kayıt istesin, süreç şeffaf olsun. Benim savunduğum şey tam olarak bu.”

1.1. Enflasyon Kıskacında "Ruj Etkisi"

Ekonomik belirsizlik dönemlerinde tüketicilerin büyük lüks harcamalardan kaçınırken, kendilerini iyi hissettiren küçük lükslere yönelmesi durumu olan "Ruj Etkisi", 2025 Türkiye'sinde kalıcı makyaj sektörünü besleyen ana damardır. Türk kadınlarının % 54'ü, hane halkı güzellik harcamalarının % 83'ünü tek başına gerçekleştirmektedir.   

Maliyet Analizi: Bir kadının aylık kozmetik (kaş kalemi, eyeliner, ruj, sabitleyici) masrafı 2025 fiyatlarıyla ciddi bir yekün tutmaktadır. Ortalama kalıcılığı 2 yıl olan bir "Nano Brows" işlemi, 24 aylık kozmetik masrafına kıyasla % 40'a varan maliyet avantajı sağlamaktadır. Tüketici artık kalıcı makyajı bir "gider" değil, "amorti eden yatırım" olarak görmektedir.   

1.2. Pazar Büyüklüğü

Türkiye Premium Kozmetik Pazarı'nın 2033 yılına kadar 1.66 Milyar ABD Doları seviyesine ulaşması beklenmektedir. Bu büyümede aslan payı, cerrahi olmayan estetik işlemler ve kalıcı makyaj uygulamalarındadır. Özellikle erkek bakım segmentindeki (sakal sıklaştırma, saç simülasyonu) % 30'luk artış, pazarın genişlemesinde kritik rol oynamaktadır.

2. Bölgesel Trend Analizi: Şehirlerin "Güzellik" Karakteri

Türkiye'de tek tip bir güzellik anlayışından söz etmek imkansızdır. Cansu Durkun Beauty Academy verilerine ve saha analizlerine göre şehir bazlı ayrışmalar şöyledir:

2.1. Ankara: "Ciddiyet" ve Medikal Hassasiyet

Başkent Ankara, bürokrasinin ve diplomasinin merkezi olması sebebiyle "görünmez estetik" anlayışını benimser.

Tüketici Profili: Üst düzey yöneticiler, hukukçular ve akademisyenler. Bu kitle "işlem yapıldığı belli olan" abartılı görüntülerden kaçınır.

Tercih Edilen İşlem: Nano Brows (Kıl Tekniği). Ankara'da mikropigmentasyon bir sanat değil, bir "mimari restorasyon" gibi algılanır. Hata kabul etmeyen, milimetrik ölçümlerle yapılan tasarımlar revaçtadır.   

Fiyatlandırma: Çukurambar ve Çankaya bölgesinde ortalama fiyatlar 4 bin 500 TL – 6 bin TL bandında seyretmekte olup, kalite odaklı bir fiyatlandırma hakimdir.

2.2. İstanbul: Kaos, Lüks ve Sağlık Turizmi

İstanbul, dünya standartlarında hizmet veren klinikleri ve merdiven altı işletmeleriyle iki uçlu bir yapıdadır.

Sağlık Turizmi Etkisi: Saç ekimi için gelen turistler, paket program dahilinde kaş tasarımı da talep etmektedir. Bu durum "Hızlı Tüketim" riskini doğurmuştur.

Semt Bazlı Uçurum:

Nişantaşı/Etiler: Lüks segment. "Hybrid Brows" ve dudak gençleştirme işlemleri popüler. Fiyatlar 15.000 TL'yi bulabilmektedir.

Banliyöler: Rekabetçi fiyatlar (1.000 - 2.000 TL), ancak malzeme kalitesi ve hijyen konusunda ciddi riskler barındırmaktadır.

2.3. Antalya: Rus Ekolü ve İklimsel Zorluklar

Antalya, yerleşik yabancı nüfusun (Rusya, Ukrayna) etkisiyle teknik açıdan Türkiye'nin en gelişmiş bölgelerinden biridir.

Rus Etkisi: "Russian Ombre" veya "Pudralama" teknikleri, belirgin ve kusursuz hatlarıyla bölgeye hakimdir. Rus ekolü, pigmentin cilde işlenmesinde "mikro cerrahi hassasiyet" gerektirir.

Nem ve Güneş Faktörü: Yüksek nem ve UV ışınları, pigmentlerin ömrünü kısaltır ve renklerin kızıllaşmasına/grileşmesine neden olur. Bu yüzden Antalya'da UV direnci yüksek, inorganik içerikli hibrit pigmentler zorunluluktur.

2.4. İzmir: Modern ve Doğal

İzmir kadını, Avrupai bir estetik algısına sahiptir. Keskin hatlar yerine yumuşak geçişler, "Yok gibi makyaj" (No-makeup makeup) trendi hakimdir. Kaş tasarımında kavisli modeller yerine daha düz ve maskülen formlar tercih edilmektedir.

3. Teknik Devrim: Microblading'in Çöküşü, Nano'nun Yükselişi

2015-2020 döneminin yıldızı "Microblading" (manuel jiletle çizim), 2025 itibarıyla yerini Nano Brows (Makine Kıl Tekniği) teknolojisine bırakmıştır.

3.1. Neden Microblading Bitiyor?

Cilt Travması: Manuel bıçakla yapılan kesiler, kontrolsüz el basıncıyla dermis tabakasında derin yaralara ve skar dokusuna (nedbe) yol açabilmektedir.   

Yağlı Cilt Sorunu: Türkiye geneli cilt yapısı karma/yağlıdır. Yağlı ciltte microblading çizgileri zamanla dağılarak "blok" bir görüntüye (blurring) dönüşür.

3.2. Nano Brows (Nanoblading) Nedir?

Dijital bir cihaz ve saç telinden ince (nano) iğneler kullanılarak yapılan işlemdir. Cilt kesilmez, pigment nokta nokta (piksel) bırakılır.

Avantajları: Daha az acı, kanama yok, %90 daha az travma ve her cilt tipinde (yağlı, ince, olgun) %100 uyum.

4. 2025 Mevzuat Değişiklikleri: Sektörde Kartlar Yeniden Dağıtılıyor

7 Ocak 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişiklikleri, güzellik salonları ile tıbbi klinikler arasındaki çizgiyi netleştirmiştir.   

Yetki Sınırı: Güzellik salonlarında "tedavi" niteliği taşıyan işlemler (Botoks, Dolgu, PRP) kesinlikle yasaklanmış; bu işlemler sadece hekim yetkisine bırakılmıştır.

Cihaz Denetimi: Kullanılan lazer ve IPL cihazlarının 600-1200 nm dalga aralığında olması ve enerji sınırlarının denetlenmesi zorunluluğu getirilmiştir. Bu, merdiven altı epilasyon merkezlerinin kapanmasına yol açacaktır.

Sertifikasyon: MYK (Mesleki Yeterlilik Kurumu) Seviye 4 belgesi olmayan uzmanların çalıştırılması imkansız hale gelmiştir. "Usta" sorunu, belgesiz çalışmanın önüne geçilmesiyle daha da derinleşmiş, nitelikli uzmana talep artmıştır.

5. Sağlık ve Risk Yönetimi: Görünmeyen Tehlikeler

Cansu Durkun, özellikle sosyal medyada popüler olan bazı uygulamalara karşı "kırmızı alarm" vermektedir:

Mavi Işık ve Tırnak: Kalıcı oje kurutucularındaki UV ışınlarının el derisinde yaşlanma ve DNA hasarı yarattığı, işlemden önce mutlaka güneş koruyucu sürülmesi gerektiği vurgulanmaktadır.   

Akrilat Alerjisi: Kalıcı oje ve protez tırnaklardaki kimyasalların, gelecekte diş dolgusu veya ortopedik protezlere karşı vücutta alerjik reaksiyon geliştirebileceği bilimsel bir gerçektir.   

MRI Uyumluluğu: Kalıcı makyajda kullanılan ucuz, demir oksit oranı yüksek pigmentler, MR çekimi sırasında hastada yanma hissine neden olabilir ve görüntü kalitesini bozabilir. Avrupa standartlarında (REACH uyumlu) organik/hibrit pigment kullanımı şarttır.   

6. Sosyal ve Dini Boyut: Abdest Tartışması

Muhafazakar kesimin en büyük çekincesi olan "abdest" konusunda Diyanet İşleri Başkanlığı'nın güncel fetvaları belirleyicidir.

Hüküm: Kalıcı makyajda pigment, derinin altına (epidermis-dermis kavşağına) enjekte edildiği ve deri yüzeyinde suyun temasına engel bir tabaka (oje gibi) oluşturmadığı için abdest ve gusle engel değildir.   

Yaklaşım: İşlem "estetik keyfiyet"ten ziyade, seyrek kaşın onarımı, asimetrinin düzeltilmesi gibi "kusur giderme" (tedavi) kapsamında değerlendirildiğinde dini açıdan daha kabul edilebilir bulunmaktadır.

7. Sonuç ve Öngörüler

2025 yılı, Türkiye kalıcı makyaj sektörü için bir "Arınma ve Yükseliş" yılıdır. Merdiven altı işletmelerin yasal düzenlemelerle eleneceği, teknolojiye (Nano Brows) ve eğitime yatırım yapan markaların (Cansu Durkun Beauty Academy gibi) ise pazar lideri olacağı bir dönem başlamıştır. Tüketici artık sadece "güzel görünmek" değil, "sağlıklı ve sürdürülebilir güzellik" talep etmektedir.

Cansu Durkun / 8 Aralık 2025 

Güzellik sektörü ışıltılıdır, yenilikleri sever ve hızla tüketir. Ancak bir eğitmen ve bu işin profesyoneli olarak benim görevim, sadece trendleri takip etmek değil, bu trendlerin arka planındaki gerçekleri de sizlerle paylaşmaktır.

Bugün, sektörde büyük bir sessizlikle karşılanan bir konuyu masaya yatırıyoruz:

Kalıcı Oje ve Gizlenen Sağlık Maliyeti.

Salona girip o UV lambasının altına elinizi uzattığınızda, aslında neye onay veriyorsunuz? Gelin, vitrindeki parlaklığı bir kenara bırakıp bilimsel gerçeklere bakalım.

1. Mavi Işığın Altındaki Gerçek: Cildiniz Yaşlanıyor

Yüzümüze güneş kremi sürmeden dışarı çıkmadığımız bir çağda, ellerimizi yoğunlaştırılmış UVA ışınlarına kendi irademizle teslim ediyoruz. O küçük cihazların yaydığı ışınlar masum değildir. Bilimsel veriler, bu ışınların cilt hücrelerinde DNA hasarına yol açabildiğini ve el derisinde erken yaşlanmayı (kırışıklık ve lekelenme) tetiklediğini kanıtlıyor. Ellerinizdeki estetik görünüm için, cildinizin biyolojik sağlığından ödün veriyorsunuz.

2. Geri Dönüşü Olmayan Risk: Akrilat Alerjisi ve Tıbbi Geleceğiniz

Benim için bu konunun en kritik noktası burasıdır. Kalıcı ojelerin içeriğinde bulunan HEMA ve benzeri akrilat bileşenleri, vücudunuzda zamanla ciddi bir hassasiyet yaratabilir. Bu durumu sadece basit bir "tırnak alerjisi" olarak görmek büyük bir hatadır.

Neden mi? Çünkü bugün tırnaklarınızda kullanılan bu kimyasallar, yarın ihtiyaç duyacağınız hayati tıbbi malzemelerin yapı taşıdır:

Diş dolguları ve implantları,

Ortopedik eklem protezleri,

Diyabet sensörleri ve tıbbi yapıştırıcılar.

Vücudunuzu bugün kozmetik ürünlerle bu maddelere karşı duyarlı hale getirirseniz, yarın bu hayati tedavileri reddeden bir bağışıklık sistemiyle karşı karşıya kalabilirsiniz.

Bir estetik uzmanı olarak soruyorum:

Parlak tırnaklar, gelecekteki diş veya eklem sağlığınızdan daha mı değerli?

3. Standartlar Neden Farklı?

Avrupa Birliği, insan sağlığını tehdit ettiği gerekçesiyle bazı kimyasalları yasaklarken veya çok sıkı kotalar koyarken; ülkemizde ne yazık ki içerik denetimi zayıf ürünler raflarda yer bulabiliyor. Sektördeki bilgi kirliliğine karşı duruşum nettir: İçeriğini bilmediğimiz, uluslararası güvenlik standartlarına uymayan hiçbir ürün, sırf "kalıcı" olduğu için kullanılmamalıdır.

Sonuç: Bilinçli Tercih, Gerçek Güzelliktir

Amacım sizi korkutmak değil, farkındalığınızı artırmaktır.

Tavsiye olarak; eğer bu işlemi yaptıracaksanız dahi şunlara dikkat etmenizi öneriyorum:

İşlemden 20 dakika önce ellerinize mutlaka yüksek faktörlü güneş koruyucu sürün.

Gittiğiniz merkezde kullanılan ürünlerin içeriğini sorgulayın; "HEMA-free" (HEMA içermeyen) ürünleri talep edin.

Tırnaklarınıza iyileşmesi ve nefes alması için düzenli molalar verin.

Güzellik, sağlıkla birleştiğinde bir değer taşır. Kendinize ve geleceğinize iyi bakın.

Saygılarımla,

Cansu Durkun Abalı

Daha önce Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde de görev yapan organ nakil uzmanı Prof. Dr. Eyüp Murat Yılmaz, sırasıyla Bursa ve İstanbul'da önemli sağlık kuruluşlarında görev yapmıştı.

Türkiye'e az sayıda bulunan ve alanında söz sahibi organ nakil uzmanı Prof. Dr. Yılmaz'ın Söke ve Aydın sağlık camiasına büyük katkılar sunacağı belirtilen Prof. Dr. Yılmaz'a, yeni görevinde başarılar diliyoruz.

Bilindiği gibi Ergün Poyraz Özlem Çerçioğlu’nun bir dönemler kaçak olan malikanesi ile ilgili çıkan haber ve paylaşımları gündeme taşımıştı. Başka bir gazetecinin paylaşımını sayfasında paylaşan Poyraz, kişisel verilerin gizliliğini ihlalden tutuklanmıştı. Oysa Poyraz'in paylaşımında sadece yapıldığı dönemde kaçak olan malikanenin çatısı görünüyordu.

Poyraz tutuklanarak cezaevine konulmuş ancak şeker hastalığı için kullanılan insülin iğneleri dahil ilaçları verilmemişti. Bu da ağır sağlık sorunlarına yol açmış, Poyraz’ın ayağının kesilmesi tehlikesini doğurmuştu.

Daha sonra tahliye edilen Poyraz'ın yoğun tedavi sonrası bacağı kesilmekten kurtarılırken, parmağı ise kesilmek zorunda kalındı.

Aile Kuzey'e umut olabilmek adına hayırseverlerin desteğini bekliyor. Kuzey için başlatılan yardım kampanyasına destek olmak isteyenler aşağıdaki hesaplara bağış yapabilir.

Banka Hesap Numaraları:

“Sistematik usulsüzlük şüphesi doğmuştur”

Konuya ilişkin soruşturma başlatılıp başlatılmadığını Bakan Tekin’e sorun CHP’li Bülbül’ün önergesinde şu ifadelere yer verildi:

“Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde görevli bazı personelin, daha önce hayatını kaybetmiş kişilere ait biyopsi numunelerini halen hayatta olan hastalar için sisteme işleyerek, bu durum üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu nezdinde yaklaşık 70 milyon TL tutarında haksız kazanç sağladığına ilişkin iddialar basında yer almıştır. Söz konusu işlemlerin, sanki tanı konulmuş gibi gösterilerek SGK’dan ödeme alınmasına olanak tanıdığı ve sistematik bir usulsüzlük şüphesi doğurduğu belirtilmektedir.”

“Adli ya da idari soruşturma yürütülmekte midir”

CHP’li Bülbül, şu soruları yöneltti:

“1.  Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde ortaya atılan iddialar hakkında Bakanlığınızca başlatılmış bir soruşturma var mıdır? 

2. İddialarla ilgili olarak adli ya da idari soruşturma yürütülmekte midir? Varsa soruşturmaların kapsamı nedir?

3. Bu olayda adı geçen personel ya da yöneticiler hakkında herhangi bir görevden uzaklaştırma, açığa alma veya disiplin işlemi uygulanmış mıdır? 

4. SGK’ya haksız kazanç sağlandığı tespit edilen işlemlerin mali boyutu ve toplam sayısı nedir?

5. Basına yansıyan bu olayın kamu sağlık hizmetlerine olan güveni zedelememesi adına Bakanlığınızca alınması planlanan önlemler nelerdir?”

Hastanın durumu hakkında bilgi veren Dr. Öğr. Üyesi Sevil Gülaştı, daha önce kifoplasti - vertebroplasti işlemi geçiren hastanın kullanılan dolgu maddesinin (sement) damarlara sızarak pulmoner emboliye neden olduğunu ve bunun hayati risk taşıyan ciddi bir durum oluşturduğunu belirtti.

Gülaştı şunları kaydetti:

“Hastamız tekrarlayan nefes darlığı şikâyetiyle sık sık acil servise başvuruyordu. Yapılan tetkiklerde vertebroplastide kullanılan polimetilmetakrilat maddesinin toplardamarlara sızarak kalbe kadar ulaştığını tespit ettik. Bu durumun tekrarlayan pulmoner embolilere neden olması üzerine hastayı multidisipliner bir yaklaşımla değerlendirdik.”

İlk aşamada cerrahi yöntem düşünülse de, hastanın yüksek risk taşıması nedeniyle Doç. Dr. Cemil Zencir tarafından özel olarak modifiye edilen bir kateter ile sağ boyun toplardamarından girilerek yabancı cismin kapalı yöntemle çıkarılmasına karar verildi.

Doç.Dr. Cemil Zincir şöyle dedi:

“Hastamızın durumu birçok branşla değerlendirildi. Bu tür girişimlerde hastanın güvenliği önceliklidir. Sementin mukavemet gücünü değerlendirdikten sonra uygun yöntemi belirledik ve kapalı bir teknikle tek parça halinde çıkardık.”

Operasyon sonrası hızla iyileşerek iki gün içinde taburcu olan hasta, kendisini sağlığına kavuşturan doktorlarına teşekkür ederek, “Ben ADÜ Hastanesine başvurdum ve doktorlarımız hemen müdahale ederek beni sağlığıma kavuşturdular. Burada doktorlarım benimle çok yakından ilgilendi. Uyguladıkları yöntem sayesinde kısa sürede sağlığıma kavuştum. Hepsine minnettarım, Allah onlardan razı olsun” dedi.

Bu önemli girişimin, Türkiye’de ilk kez ADÜ Üniversite Hastanesinde başarıyla gerçekleştirildiği belirtildi. Hasta, Üniversite Hastanesi’ndeki hızlı ve etkili müdahale ile sağlığına kavuşurken, bu yenilikçi yöntemin tıbbi gelişmelere önemli bir katkı sunduğu açıklandı.

HABER: BAHATTİN ALBAYRAK

ADÜ Rektörlüğü ise tüm delillere rağmen olayı, “İki doktor arasındaki husumet” şeklinde yanlış yönlendirip, yargılanmasına başlanacak olan doktor hakkında men-i muhakeme yani yargılamaya gerek yoktur kararı vermişti.

ADÜ yönetiminin bu kararı Danıştay'dan dönmüş, suça yönelik eylemi işleyen doktor hakkında yargılanması yönünde delilleri ile görüş belirtilmişti. Daha sonra başlayan davada ilgili mahkeme görevsizlik vermiş ve yargılamanın bir üst mahkeme olan Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülmesi kararına varmıştı.

Buna rağmen olayların gerçekliğinden saptırılıp davanın şikayetçi tarafı olan Doç. Dr. Eyüp Murat Yılmaz aleyhine itibarsızlaştırma amaçlı yapılan saldırılara, Dr. Yılmaz yaptığı yazılı açıklamayla cevap vermişti.